Kuşak ve Yol’a İtalyan sosu!

Kuşak ve Yol’a İtalyan sosu!

Mart 12, 2019 0 Yazar: admin

Emre DEMİR/PEKİN

Çin, Nisan 2019’da 2. Kuşak ve Yol Uluslararası İşbirliği Forumu’na hazırlanıyor. 2018 yılı boyunca Kuşak ve Yol girişimiyle ilgili artan borç tuzağı eleştirileri ve ticaret savaşıyla birlikte Pekin’in nispeten azalmış gibi görünen dış yatırım motivasyonunun ardından, girişimin geleceği merak konusuydu.

Ancak geçtiğimiz günlerde dikkat çeken bir gelişme oldu.

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in, ülkesindeki ulusal halk meclisi toplantıları sonrası İtalya ve Fransa’yı ziyaret edeceği ve İtalya’nın Çin’le Kuşak ve Yol girişimi çerçevesinde anlayış muhtırası imzalayacağı haberleri medyaya yansıdı.

Girişimin akıbeti merak edilirken, ilk kez bir G7 ülkesinin girişimde aktif olarak yer alacağını açıklamış olması, elbette dikkate değerdi. 2000-2018 arasında 600’den fazla İtalyan şirketi toplam 13,7 milyar Avro Çin yatırımı almış olsa da[1], İtalyanlar Çin’e yaptıkları ticaretin Almaya ve Fransa’nın gerisinde kalmış olmasından dertliydi; bu açığı kapatmak için Çin yatırımlarına kapıyı açabilirlerdi.

Çin tarafı içinse, İtalya gibi bir ortakla yapılacak işbirliğinde elde edilecek kazançlar saymakla bitmez; her şeyden önce, İtalya demek, Avrupa ve Afrika’ya kolaylıkla ulaşılabilecek limanlar demek. Ülkenin kuzeydoğusundaki Trieste limanı, kuzeybatıdaki Cenova limanı ve Sicilya’daki Palermo limanı, Avrupa’da sadece Atina’daki Pire limanına mahkum olan Çin’in iştahını muhakkak kabartmaktaydı.

İtalya’nın limanları
Özellikle orta ve doğu Avrupa’yı bağlayan Trieste limanı kritik önemde.

Ekonomik getirilerinin yanı sıra, İtalya gibi G7 üyesi olan, köklü bir tarihe sahip, futboldan sanata ve modaya kadar pek çok alanda küresel bir saygınlığı bulunan bir ülkenin, Kuşak ve Yol girişimine teveccüh göstermiş olması, girişimin küresel itibarı için muazzam bir değere sahip. Çin devlet medyası artık gönül rahatlığıyla Marco Polo temalı tarihi ipek yolu hikayeleri işleyebilir.

İtalya’nın bu çıkışı, bazı eleştirileri de beraberinde getirdi. Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi sözcüsü Garrett Marquis,  “İtalyan halkına faydası olmaz, ancak İtalya’nın küresel şöhretine zarar verir” yorumu yaptı. Amerikan tarafı son dönemde Kuşak ve Yol girişimine dair öyle kötülük senaryoları gündeme getirmişti ki, İtalya gibi ‘saygın bir ülkeye’ bu yaklaşımı yakıştıramıyordu. Beyaz Saray’dan gelen eleştirilerin ardından, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi geçtiğimiz hafta düzenlenen basın toplantısında, İtalya’nın ‘kendi kararlarını verebilecek bağımsız bir ülke’ olduğunu hatırlatıyordu.

İtalya adına “Çin açılımının” taşlarını döşeyen isimlerden biri olan Ekonomik Kalkınma Bakanlığı sekreteri Michele Geraci, İtalya’nın “jeopolitik ekseninde bir kayma” olmadığını açıklamak durumunda kaldı.[2]İtalya’nın NATO’ya ve AB’ye bağlılığı bildirildi.

Reuters haberi için tıklayın

Ciddi bir büyüme kriziyle boğuşan İtalya’nın Başbakanı Giuseppe Conte girişimin arkasında. Nisan ayındaki forumda Pekin’e gidecek olan Conte, Kuşak ve Yol’un “İtalya için iyi olabileceği” görüşünde. Conte, girişimle ilgili bazı endişeleri gidermek için olsa gerek, Kuşak ve Yol projelerine “AB standartlarını getirme” sözü de veriyor.

Giuseppe Conte

Çin, halihazırda Avrupa’da Macaristan, Yunanistan ve Polonya gibi bazı ülkelerle anlayış muhtırası imzalamış durumda. Pekin, Orta ve Doğu Avrupa ülkeleriyle ilişkilerini 16+1 mekanizmayla yürütüyor. Çin’in, İtalya’yla ilişkilerini, genel bir güney Avrupa açılımının parçası olarak ele aldığı yorumu yapılıyor.

Diğer yandan, yapılan araştırmalar Avrupa’daki Çin yatırımlarının düştüğünü gösteriyor: 2018 yılında 2017’ye göre %40 düşüş oldu. Bunda AB liderlerinin Çin yatırımları konusundaki temkinli yaklaşımları kadar, Çin’in sıkı sermaye kontrolü de etkili.

Merics raporu: https://www.merics.org/en/papers-on-china/chinese-fdi-in-europe-2018

[1]How Italy’s ruling class has warmed to China investments, FT, 8 Mart 2019

[2]Italy May Split With Allies and Open Its Ports to China’s Building Push, The New York Times, 6 Mart 2019